ระบบราชการไทย และความเป็นมา

19 ก.ค. 2563 เวลา 10:57 | อ่าน 322
line
Advertisement
 
ความเป็นมาระบบราชการไทย

ความเป็นมา


ในสมัยก่อนระบบราชการของไทยเป็นระบบอุปถัมภ์ ( Patronage System) ซง David E.Hussey กล่าวไว้ในหนังสอชื่อ Corporate Planning
Theory and Practice หน้า 124 ว่า ระบบอุปถัมภ์เกิดขึ้นในประเทศจีนโบราณ มีวิธีปฏิบัติกัน 3 แบบ คือ


1. สืบสายโลหิต-บิดา-บุตร 2. แลกเปลียนสิ่งของแลกตําแหน่ง 3. สนับสนุนผู้รับใชใกล้ชิด ให้ได้ตําแหน่งโดยที่ไทยได้มีความสัมพันธ์กับจีนมาตั้งแต่สมัยสุโขทัย

กล่าวคือ ในปี พ.ศ. 1825 กุบไลข่านจักรพรรดิ์ของจีนได้สงทูตมาเจริญสัมพันธไมตรีกับพ่อขุนรามคําแหงมหาราช และพระองค์เองก็ได้เสด็จ
ประพาสเมืองจีนถึง 2 ครั้ง คือใน ปี พ.ศ. 1837 และพ.ศ. 1843 จึงน่าจะได้รับวัฒนธรรมระบบราชการมาจากจีน เพราะมีรูปแบบแห่งการปฏิบัติที่คล้ายคลึง
กัน ประกอบกับหลักฐานทางประวัติศาสตร์สมัยสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถแห่งกรุงศรีอยุธยา (ตอนต้น) ได้ทรงปรับปรุงการปกครองเป็นแบบจัตุสดมภ์ คือ เวียง วัง คลัง นา ก็ได้ใชระบบอุปถัมภ์ในราชการมาโดยตลอดเชนเดียวกัน และระบบนี้ได้หยั่งรากลึกลงในสังคมไทยจนกระทังถึงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวแห่งกรุงรัตนโกสนทร์ จึงได้ทรงวางรากฐานการเข้ารับราชการตามระบบคุณธรรมคือมีการสอบแข่งขันตามหลักสูตรที่กําหนดไว้ระบบอุปถัมภ์ ไม่มีระเบียบหรือหลักเกณฑ์ที่แน่นอน จะรับใครเข ้าทํางานถือเอาความใกล้ชิด หรือพรรคพวกเป็นหลัก จึงมีชื่อเรียกระบบนี้อีกอย่างหนึ่งว่า “ระบบพรรคพวก” ซึ่งเป็นผลให้การบริหารราชการไม่มีประสทธิภาพ เพราะว่าการคัดเลือกบุคคลเข้ารับราชการคํานึงถึงความเป็นพรรคพวกเป็นสําคัญ มิได้คํานึงถึงความรู้ความสามารถของบุคคลสวนราชการต่างๆ จึงเต็มไปด้วยข้าราชการที่ไม่มีความรู้ความสามารถ เพื่อแก ้ปัญหานี้จึงได้มีการนํา “ระบบคุณธรรม” (Merit System) มาใช ้ระบบคุณธรรมจึงเข้ามามีบทบาทในการเลือกสรรบุคคลเข้ารับราชการ เพราะระบบนี้ถือหลักความเสมอภาคแห่งโอกาส หลักความสามารถ หลักความมั่นคง และหลักความเป็นกลางทางการเมือง ซึ่งเป็นการสร้างความเป็นธรรมให้เกิดขึ้นในสงคม ระบบคุณธรรมยังคงใช้อยู่จนถึงปัจจุบัน

Advertisement

องค์การกลางบริหารงานบุคคล

องค์การกลางบริหารงานบุคคล คือ คณะกรรมการบริหาร (ไม่ใชนิติบุคคล) จํานวนหนึ่งซึ่งได้รับพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ แต่งตั้งให้ดํารงตําแหน่งตามวาระที่กําหนดไว้ในกฎหมายว่าด้วยองค์การ
นั้น ๆ โดยเฉาะ คณะกรรมการดังกล่าวมักจะประกอบด้วยบุคคล 3 ประเภท คือ กรรมการโดยตําแหน่งกรรมการที่เป็นข้าราชการหรือพนักงานรัฐวิสาหกิจระดับบริหาร และกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิด้านต่าง ๆ เชน ด้านระบบราชการและการจัดส่วนราชการ ด้านการพัฒนาองค์การ ด้านการบริหารและการจัดการ ด้านกฎหมาย โดยมีสัดสวนและจํานวนอันเหมาะสม มีประธาน คณะกรรมการ 1 คน และกรรมการอื่น ๆ ทั่ง สามประเภทดังกล่าว องค์การกลางบริหารงานบุคคลเหล่านี้จะจัดตั้งขึ้นได้ก็โดยกฎหมาย หรือพระราชกฤษฎีกา หรือกฎกระทรวง/ทบวง รองรับเท่านั้น และกําหนดอํานาจหน้าที่ขององค์การนั้นไว้เป็นการเฉพาะ หรือมีกําหนดไว้ในกฎหมายอื่น ๆ ก็ได้ อํานาจหน้าที่ขององค์การแต่ละองค์การจะคล้ายคลึงกันในเรื่องต่าง ๆ เหล่านี คือ

1. เสนอแนะและให้คําปรึกษาแก่คณะรัฐมนตรี หรือนายกรัฐมนตรี หรือรองนายกรัฐมนตรี
หรือรัฐมนตรีที่กําหนดไว้ในกฎหมายเกี่ยวกับการบริหารการจัดการ มาตรฐานการบริหาร การปรับปรุง
เปลี่ยนแปลงต่าง ๆ ด้านการผลิต การบริหาร การพัฒนา การป้องกันรักษาและสงเสริม ฯลฯ

2. กําหนดนโยบายด้านกําลังคน การสรรหา รักษา พัฒนา และเกษียณอายุจากหน้าที่การ
งาน ออกกฎข ้อบังคับ ระเบียบปฏิบัติตามกฎหมาย (หลัก) เพื่อแก ้ปัญหาต่าง ๆ

3. ตีความ วินิจฉัยปัญหาต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นจากการใชกฎหมายนั้น ๆ

4. กํากับ ดูแล ตรวจสอบ แนะนํา ชี้แจง ให้แนวทาง เพื่อให้หน่วยงานภายใต้การคุ้มครองของกฎหมายเดียวกันปฏิบัติให้ถูกต้อง

5. รายงานรัฐบาล หรือนายกรัฐมนตรี หรือผู้ที่ได้รับมอบอํานาจเมื่อหน่วยงานใดไม่ปฏิบัติ
ตาม เพื่อให้ผู้ที่มีอํานาจสูงสุดสงการให้ปฏิบัติตาม


รายชื่อองค์การกลางบริหารงานบุคคลในประเทศไทย


(ยกเว้นข้าราชการการเมืองและข้าราชการทหาร) เรียงตามลําดับการจัดตั้งก่อนหลัง
(chronological order) มีดังนี้

1. คณะกรรมการข้าราชการพลเรือน เรียกชื่อย่อว่า ก.พ. จัดตั้งขึ้นโดยพระราชบัญญัติคณะกรรมการรักษาพระราชบัญญัติ พ.ศ.2472 เดิมเรียกว่า ก.ร.พ. เปลี่ยนเป็นคณะกรรมการข ้าราชการพลเรือน พ.ศ.2476

2. คณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ เรียกชื่อย่อว่า ก.พ.ร. จัดตั้งขึ้นโดยพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน (ฉบับที่ 5) พ.ศ.2545

3. คณะกรรมการพิทักษ์ระบบคุณธรรม เรียกชื่อย่อว่า ก.พ.ค. จัดตั้งขึ้นโดยพระราชบัญญัติระเบียบข ้าราชการพลเรือน พ.ศ.2551

4. คณะกรรมการตุลาการ เรียกชื่อย่อว่า ก.ต. จัดตั้งขึ้นโดยพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการฝ่ายตุลาการ พ.ศ.2477 แก ้ไขปรับปรุงโดยพระราชบัญญัติและกฎกระทรวงเรื่องข้าราชการฝ่ายตุลาการและดะโต๊ะยุติธรรม พ.ศ.2497

5. คณะกรรมการอัยการ เรียกชื่อย่อว่า ก.อ. จัดตั้งขึ้นโดยพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการฝ่ายอัยการ พ.ศ. 2503 และ กฎกระทรวง พ.ศ.2521

6. คณะกรรมการข้าราชการพลเรือนในมหาวิทยาลัย เรียกชื่อย่าว่า ก.ม. จัดตั้งขึ้นโดยพระราชบัญญัติระเบียบ มหาวิทยาลัย ข้าราชการพลเรือนในมหาวิทยาลัย พ.ศ. 2507 และกฎทบวง
7. คณะกรรมการข้าราชการกรุงเทพมหานคร เรียกชอย่อว่า ก.ก. จัดตั้งขึ้นโดยพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2516 และพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2518

8. คณะกรรมการข้าราชการฝ่ายรัฐสภา เรียกชื่อย่อว่า ก.ร. จัดตั้งขึEนโดยพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการฝ่ายรัฐสภา พ.ศ. 2518 และกฎ ก.ร.

9. คณะกรรมการข้าราชการตํารวจ เรียกชื่อย่อว่า ก.ตร. จัดตั้งขึ้นโดยพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการตํารวจ พ.ศ. 2521 และกฎกระทรวง

10. คณะกรรมการข้าราชการครู เรียกชื่อย่อว่า ก.ค. จัดตั้งขึ้นโดยพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการครู พ.ศ. 2523

11. คณะกรรมการบริหารเมืองพัทยา จัดตั้งขึ้นโดยพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการเมืองพัทยา พ.ศ. 2521 ซงองค์การบริหารประกอบด้วยสภาเมืองพัทยาและปลัดเมืองพัทยา

12. คณะกรรมการข้าราชการสวนจังหวัด เรียกชื่อย่อว่า ก.จ. จัดตั้งขึ้นโดยพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการส่วนจังหวัด พ.ศ. 2498 และพระราชกฤษฎีการะเบียบข ้าราชการครูสวนจังหวัด พ.ศ. 2521

13. คณะกรรมการพนักงานสุขาภิบาล เรียกชื่อย่อว่า ก.ส. จัดตั้งขึ้นโดยพระราชบัญญัติ
สุขาภิบาล พ.ศ.2495 และระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยระเบียบพนักงานสุขาภิบาล พ.ศ.2520

14. คณะกรรมการพนักงานเทศบาล เรียกชื่อย่อว่า ก.ท. จัดตั้งขึ้นโดยพระราชบัญญัติเทศบาล พ.ศ. 2496 และพระราชกฤษฎีการะเบียบพนักงานเทศบาล พ.ศ. 2519

---------------------------------

ข้อมูลจาก ก.พ.
Advertisement

19 ก.ค. 2563 เวลา 10:57 | อ่าน 322
tage : ข้าราชการระบบราชการ
  เรื่องเกี่ยวข้อง
ชี้แจงประเด็นการจ่ายเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุ เบี้ยความพิการเงินเดือนข้าราชการและลูกจ้าง รวมทั้งประเด็นปัญหาหนี้เสีย (NPLs) ของสถาบันการเงิน
149 12 ก.ย. 2563
เปิดร่างกฎหมายยื่นถอดถอน "อบจ.-อบต." ได้
209 2 ก.ย. 2563
อนุทิน เตือนอย่าหลงเชื่อคำกล่าวอ้างช่วยบรรจุเป็นข้าราชการรุ่นโควิด
146 1 ก.ย. 2563
ความรู้และลักษณะการเป็นข้าราชการที่ดี ครูผู้ช่วย
264 22 ส.ค. 2563
บุคลากรสธ.ทำงานโควิดรับ 2 เด้ง ! บรรจุขรก.-เงินเพิ่มพิเศษ หลัง ส.ค.ช่วยกลุ่มตกสำรวจ
261 17 ส.ค. 2563
เริ่มบรรจุข้าราชการโควิดรอบ 2 “5,616 ตำแหน่ง” พร้อมแนวทางคัดเลือก
556 1 ส.ค. 2563

 

 
10 ลำดับมาใหม่
หมอมนูญ แนะนำคนเยี่ยมไข้ "โรเบิร์ต สายควัน" ตรวจวัณโรคปอด ชี้โรคติดต่อได้ง่าย
57 22 ก.ย. 2563
อนุทิน เผย ครม.ไฟเขียวค่าตอบแทน อสม.อีก 3 เดือน
48 22 ก.ย. 2563
เคาะวันหยุดติดต่อ 4 วัน 2 เดือนสุดท้าย
51 22 ก.ย. 2563
การกำหนดราคาชดใช้แทนเครื่องราชอิสริยาภรณ์ที่ไม่สามารถส่งคืนได้ตามกฎหมาย ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๔ - ๒๕๖๖
50 21 ก.ย. 2563
นายกรัฐมนตรี เผยรัฐบาลพร้อมดูแล อสม. ทั่วประเทศ พร้อมโอนเงินเสี่ยงภัยให้ อสม. ทั่วประเทศ 7 เดือน วอนทุกคนไม่ประมาทร่วมมือเฝ้าระวัง ป้องกันการแพร่ระบาดโควิด19 ระลอก 2
48 21 ก.ย. 2563
โทษหนัก ข่มขืนรุมโทรมเด็ก
32 21 ก.ย. 2563
ดวงกับดาวประจำวันที่ 21-27 กันยายน 2563
101 20 ก.ย. 2563
เคาะมาตรการเพิ่มกำลังซื้อประชาชน 500 บาทต่อคนต่อเดือน เป็นเวลา 3 เดือน (ต.ค.-ธ.ค.63)
118 16 ก.ย. 2563
มาแล้ว 10 อันดับเลขเด็ด งวด 16/9/63
167 16 ก.ย. 2563
ค่าปรับจราจรแบบใหม่ มีผลบังคับใช้แล้ว ตาม พ.ร.บ.จราจรทางบก พ.ศ.2563
74 15 ก.ย. 2563
ดูเพิ่มเติม
 
10 ลำดับกระทู้ยอดนิยม
บัญชีเงินเดือนข้าราชการพลเรือนสามัญ และข้าราชการสภาสามัญ บัญชีเงินเดือนใหม่ ปี 2558 - 2562 ปัจจุบัน
1,196,414 10 ก.พ. 2558
รายชื่อ 77 จังหวัดในประเทศไทย แบ่งตามภาค
986,715 4 ก.ย. 2556
วิธีเช็คว่ามีใครเข้ามาดู facebook เราบ่อยที่สุด 10 อันดับแรก!!
975,765 21 ก.พ. 2559
บัญชีเงินเดือนข้าราชการครู 2558 ถึง ปัจจุบัน ใหม่ล่าสุด
782,306 6 เม.ย. 2558
ฐานคำนวณเงินเดือนข้าราชการพลเรือน 2561 เป็นต้นไป ถึงปัจจุบัน
700,452 26 พ.ค. 2560
บัญชีเงินเดือนข้าราชการทหารใหม่ 2558 ถึง ปัจจุบัน
601,793 27 เม.ย. 2558
การประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์เต็มยศ (บุรุษ, สตรี) เครื่องหมายอินทรธนูและแพรแถบย่อ
584,073 27 ก.ค. 2557
ฐานคำนวณเงินเดือนข้าราชการพลเรือน 2560
537,290 25 พ.ค. 2558
วิธีแทรกเครื่องหมายถูกใน word, excel 2007, 2010
523,088 26 ก.ค. 2557
ฐานคำนวณเงินเดือนข้าราชการพลเรือน 2559
431,927 25 พ.ค. 2558
ดูเพิ่มเติม
ซื้อขายรถบ้าน.com
  English
TOEIC กับ การขึ้นเงินเดือน
GED VS กศน ไทย (สอบเทียบไทย)
แนะนำที่เรียน IELTS ยอดนิยม ของ เด็กอินเตอร์
TOEIC
chulatutor
จุฬาติวเตอร์
 
  บทความกลุ่มเดียวกัน
ผู้ชายคนนี้เขามีแนวคิดการเลือกคู่อย่างไร
240 28 ก.ค. 2563
ระบบราชการไทย และความเป็นมา
323 19 ก.ค. 2563
เตือนภัย!!!… การใช้พรมปูพื้นหรือผ้ายางในรถยนต์ “ไม่ได้ขนาด”
222 14 มิ.ย. 2563
การเลือกสารหล่อลื่น สารหล่อลื่นเปลี่ยนต่างยี่ห่อได้ไหม?
262 2 พ.ค. 2563
อาการพวงมาลัยสั่น เหยียบเบรกแล้วพวงมาลัยสั่นเกิดจากอะไร
263 11 เม.ย. 2563
ไม่ควรเปิด แอร์ ตอนรอบเครื่องสูง จริงหรือ ?
308 7 เม.ย. 2563
ต้นเหตุ…เกียร์พัง มาจากสิ่งนี้
329 8 มี.ค. 2563
ธนาคารแห่งประเทศไทย ปรับลดอัตราดอกเบี้ยนโยบายเหลือปีละ 1.00% ส่งผลมาถึงประชาชนและภาคธุรกิจอย่างไรบ้าง ?
535 6 ก.พ. 2563
เหยียบ คลัตช์ แล้วดัง เกิดจากอะไร ส่งผลอย่างไรกับรถ
355 28 ม.ค. 2563
วิธีการถนอม "เกียร์" เพื่อยืดอายุการใช้งานใด้นาน
370 28 ม.ค. 2563
ปฏิทินวันหยุดปี 2563 วันหยุดเทศกาล วันหยุดประจำปี 2563
1,988 1 ม.ค. 2563
เติมน้ำมันพืชแทนน้ำมันเชื้อเพลิง ได้จริงหรือ?
695 28 ธ.ค. 2562

ดูเพิ่มเติม

 ข่าวที่คุณพึ่งอ่าน
ระบบราชการไทย และความเป็นมา
323 19 ก.ค. 2563